Α) Στις 4-5-2026 πραγματοποιήθηκε συνάντηση της Προέδρου του Δικηγορικού Συλλόγου Ηρακλείου, των υπευθύνων της επιτροπής κτηματολογίου και της προϊσταμένης του κτηματολογικού γραφείου Κρήτης. Σκοπός της συνάντησης ήταν να τεθούν στην προϊσταμένη τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι δικηγόροι Ηρακλείου αναφορικά με τη λειτουργία του Κ.Γ. Κρήτης, να προταθούν από μέρους μας λύσεις αντιμετώπισης αυτών και να ενημερωθεί ο Δ.Σ.Η. για τις υφιστάμενες εκκρεμότητες.
Ως μείζονος σημασίας θέματα τέθηκαν εκ μέρους μας τα κάτωθι:
1) Η διεκπεραίωση των εκκρεμών πράξεων αυστηρά κατά σειρά χρόνου κατάθεσης αυτών στο Κ.Γ. Κρήτης. Το παραπάνω τονίστηκε εκ μέρους μας μετ’ επιτάσεως, καθώς, έχουν ευλόγως προβληματίσει τους συναδέλφους, τα παρατηρούμενα εδώ και αρκετά έτη, περιστατικά διεκπεραίωσης πρόσφατων πράξεων κατά προτεραιότητα, τη στιγμή που υπάρχει χρόνια εκκρεμότητα των παλαιότερων πράξεων.
Η Προϊσταμένη του Κ.Γ. Κρήτης μας ενημέρωσε ότι λαμβάνουν προτεραιότητα, λόγω ύπαρξης προθεσμίας, οι πράξεις κατασχέσεων και όλα τα προηγούμενα αυτών στα κτηματολογικά φύλλα πρωτόκολλα. Ωστόσο, τονίστηκε εκ μέρους μας ότι κατ’ απόλυτη προτεραιότητα θα έπρεπε επίσης να διεκπεραιώνονται και οι εκκρεμείς αγωγές, καθώς υπάρχει και για τις πράξεις αυτές προθεσμία, προκειμένου να προσκομιστεί με τις προτάσεις, το πιστοποιητικό καταχώρισης εγγραπτέας πράξεις. Παρ’ όλα αυτά, έχει παρατηρηθεί, ακόμα και μετά την έναρξη της ψηφιακής υποβολής εγγραπτέων πράξεων, ότι υπάρχουν αγωγές που δεν καταχωρίζονται εγκαίρως, ακόμα και μετά από υποβολή σχετικού αιτήματος, μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας «support» του κτηματολογίου.
Επίσης ζητήσαμε, να μην διεκπεραιώνεται καμία άλλη πράξη κατά προτεραιότητα, παρά μόνο αν έχει υποβληθεί σχετικό αίτημα μέσω της προαναφερόμενης ψηφιακής πλατφόρμας, συνοδευόμενο από τα αντίστοιχα δικαιολογητικά που αποδεικνύουν την σχετική ανάγκη (π.χ. συμβόλαια στα οποία το τίμημα αποπληρώνεται με εκταμίευση δανείου εντός ορισμένης προθεσμίας κλπ). Το παραπάνω κρίνεται αναγκαίο, προκειμένου να μην χρονίζουν παλαιότερες εκκρεμότητες, στη θέση των οποίων ελέγχονται νεότερες πράξεις, ως συμβαίνει σήμερα, να γνωρίζουν οι συνάδελφοι ότι η πράξη που καταχωρούν θα εξεταστεί σύμφωνα με το χρόνο κατάθεσής της και να αποφεύγονται περιπτώσεις αθέμιτου ανταγωνισμού.
Στα πλαίσια των ανωτέρω στάλθηκε στην προϊσταμένη του Κ.Γ. Κρήτης, κατάλογος εκκρεμών πράξεων δικηγόρων, ο οποίος καταρτίστηκε από την επιτροπή κτηματολογίου, κατόπιν σχετικής πρόσκλησης του Δ.Σ.Η. προς τους συναδέλφους και περιλαμβάνει εκκρεμείς πράξεις από το έτος 2021 έως και το έτος 2024. Ζητήθηκε δε, η κατ’ απόλυτη προτεραιότητα διεκπεραίωση αυτών, καθώς δεν είναι δυνατόν να ελέγχονται πράξεις του έτους 2026 και να παραμένουν εκκρεμή πρωτόκολλα του έτους 2021.
2) Η επίλυση του χρόνιου προβλήματος διεκπεραίωσης των πράξεων που εμπεριέχουν χωρική μεταβολή και ιδίως των αιτήσεων του άρθρου 19 παρ. 2 ν. 2664/1998. Είναι γνωστό στους συναδέλφους που ασχολούνται με το κτηματολόγιο, ότι η οριστική καταχώριση των ως άνω πράξεων απαιτεί έως και σήμερα επαναλαμβανόμενες επισκέψεις στο κτηματολογικό γραφείο Κρήτης και αλλεπάλληλα προφορικά αιτήματα, οχλήσεις και παρακλήσεις εκ μέρους των δικηγόρων, προκειμένου να προχωρήσει η κατά το νόμο προβλεπόμενη διαδικασία, με απώλεια αντίστοιχου εργάσιμου χρόνου. Κατά το νόμο, η ως άνω διαδικασία θα έπρεπε να διεκπεραιώνεται εντός ευλόγου χρονικού διαστήματος, με ενδοϋπηρεσιακή ενημέρωση μεταξύ μηχανικού και προϊσταμένης του Κ.Γ. και με απασχόληση των δικηγόρων των αιτούντων, μόνο για τις εκ του νόμου προβλεπόμενες ενέργειες. Στα πλαίσια των ανωτέρω ζητήθηκε από την προϊσταμένη του Κ.Γ. Κρήτης:
i. Να ακολουθείται η διεκπεραίωση των αιτήσεων του αρθ. 19 παρ. 2 (χωρικών μεταβολών), κατά τα προβλεπόμενα στο νόμο. Συγκεκριμένα, να γίνεται έλεγχος των πράξεων 19 παρ. 2 κατά σειρά υποβολής τους προς καταχώριση, να ειδοποιούνται άμεσα και προσηκόντως οι αιτούντες για ελλείψεις (έχει παρατηρηθεί ότι σε δια ζώσεις πράξεις οι ελλείψεις αναρτώνται στην ψηφιακή πλατφόρμα του ΣΠΕΚ, από την οποία ο αιτών δεν μπορεί να το πληροφορηθεί), να ενημερώνεται υπηρεσιακά ο Προϊστάμενος για την έκδοση τεχνικής και νομικής εισήγησης, να εκδίδεται η παραγγελία κοινοποίησης της εισήγησης, άμεσα μετά την έκδοση της τεχνικής εισήγησης, να ενημερώνεται υπηρεσιακά ο αιτών για την έκδοση παραγγελίας κοινοποίησης της εισήγησης, ώστε να την παραλαμβάνει κλπ. Ζητείται επομένως, να προχωράει η διαδικασία των χωρικών μεταβολών, κατά σειρά καταχώρισης αυτών και χωρίς την ανάγκη επανειλημμένων επισκέψεων στο Κ.Γ. από τους αιτούντες, για να ζητήσουν την πρόοδο της αίτησης.
ii. Να ολοκληρώνονται οι εκκρεμείς πράξεις με χωρική μεταβολή που αφορούν ΕΚ (ΚΑΕΚ δρόμων), οι οποίες παρακωλύουν πολλές άλλες πράξεις.
3) Η καθυστέρηση διεκπεραίωσης όλων των πράξεων, πέραν οποιουδήποτε ευλόγου χρονικού διαστήματος, με όλα τα προβλήματα που επιφέρει στις συναλλαγές. Το παραπάνω πρόβλημα δεν έχει παρουσιαστεί πρόσφατα, αλλά ήταν υπαρκτό ήδη από την εποχή του Υποθηκοφυλακείου Ηρακλείου, όπου τα βάρη δεν είχαν καταχωρηθεί για χρόνο μείζονα της δεκαπενταετίας. Εδώ και πολλά έτη, ο Δικηγορικός Σύλλογος Ηρακλείου, διαθέτει συστηματικά χρηματικούς πόρους προκειμένου, στο παρελθόν να απασχοληθούν συνάδελφοι, τόσο στο Υποθηκοφυλακείο, όσο και στο Κ.Γ. Κρήτης και ακόμα και σήμερα, να καλυφθούν ελλείψεις σε υλικοτεχνικές προμήθειες, τις οποίες δεν καλύπτει το αρμόδιο Υπουργείο και ο Φορέας. Παρ’ όλα αυτά το πρόβλημα όχι μόνο παραμένει, αλλά διευρύνεται.
Είναι σαφές σε όλο το δικηγορικό κόσμο και στους πολίτες του Ηρακλείου, ότι από το Κ.Γ. Κρήτης και συγκεκριμένα την έδρα του Ηρακλείου (όπως αντίστοιχα παλαιότερα από το υποθηκοφυλακείο Ηρακλείου) διεκπεραιώνονται χιλιάδες πράξεων, καθώς πρόκειται για μια κτηματολογική περιφέρεια με μεγάλο πληθυσμό και πληθώρα συναλλαγών. Το ως άνω Κ.Γ. καλείται ταυτόχρονα να διεκπεραιώσει και τεράστιο αριθμό πράξεων που αφορούν σφάλματα των πρώτων κτηματολογικών εγγραφών, λόγω των λαθών που έχουν εμφιλοχωρήσει, τόσο κατά την πιλοτική κτηματογράφηση που αφορούσε τον προκαποδιστριακό Δήμο Ηρακλείου, όσο και την μετέπειτα κτηματογράφηση των Δήμων Αρχανών-Αστερουσίων, Βιάννου, Γόρτυνας, Μινώα Πεδιάδας και Φαιστού.
Η αποσπασματική ενασχόληση προσωπικού από τα κεντρικά του κτηματολογίου, προκειμένου εντός ενός ολιγοήμερου χρονικού διαστήματος, να ελεγχθούν και να καταχωρηθούν χιλιάδες πράξεων, ώστε να φανεί μείωση της εκκρεμότητας, όπως έγινε στο παρελθόν, δημιούργησε πρόσθετα προβλήματα στο Κ.Γ. Κρήτης καθώς δεν είναι εφικτό να ελεγχθεί με ορθότητα και ασφάλεια τόσο μεγάλος αριθμός πράξεων. Επιπλέον, στα πλαίσια του ως άνω ελέγχου, πολλές πράξεις «έκλεισαν» εσπευσμένα, χωρίς να έχουν ελεγχθεί, ούτε καταχωρηθεί, με αποτέλεσμα να εμφανίζονται στα κτηματολογικά φύλλα ως εκκρεμείς, αλλά με την ένδειξη «καταχωρίζεται οριστική», να μην έχει επέλθει δηλαδή η επιδιωκόμενη με αυτές μεταβολή, αλλά ουδείς να ασχολείται πλέον με αυτές.
Εν συνεχεία, η εσπευσμένη μετάβαση των προαναφερθέντων Νότιων Δήμων σε καθεστώς λειτουργούντος κτηματολογίου, -προκειμένου το αντίστοιχο Υπουργείο να εμφανίσει πρόοδο στην ολοκλήρωση της κτηματογράφησης – χωρίς ωστόσο να έχουν επεξεργαστεί οι ενστάσεις και εκδοθεί σχετικές αποφάσεις επ’ αυτών και χωρίς να δοθεί στο Κ.Γ. Κρήτης ο αναγκαίος χρόνος για να επεξεργαστεί τις πράξεις του ιδιαίτερα μεγάλου «παγωμένου διαστήματος», είχε ως αποτέλεσμα να εκτιναχθεί πραγματικά στα ύψη ο αριθμός των εκκρεμών πράξεων. Αντίστοιχο φαινόμενο αναμένεται να παρατηρηθεί και κατά την μετάβαση των βόρειων Δήμων της Π.Ε. Ηρακλείου σε καθεστώς λειτουργούντος κτηματολογίου. Ήδη σήμερα, πέραν των νέων πράξεων που εισέρχονται στο Κ.Γ. προς καταχώριση, εκκρεμούν οι ενστάσεις, για τις οποίες πρέπει να εκδοθεί απόφαση, οι αποφάσεις των ενστάσεων, οι οποίες πρέπει να περάσουν από νομικό και τεχνικό έλεγχο, εφόσον επιφέρουν γεωμετρικές μεταβολές και οι πράξεις του «παγωμένου διαστήματος» που πρέπει να ελεγχθούν με τη διαδικασία του 6 παρ. 4 οίκοθεν.
Καθίσταται επομένως αναγκαίο να επικοινωνηθούν σαφώς, ευρέως και δυναμικά τα παραπάνω προβλήματα προς κάθε αρμόδιο και προς τους πολίτες και να αποδοθούν οι ευθύνες στους πραγματικά υπεύθυνους, ώστε οι πολίτες, να μην μεταφέρουν τις ευθύνες στους δικηγόρους, τους μηχανικούς, τους συμβολαιογράφους και αποκλειστικά στο Κ.Γ. Κρήτης. Ομοίως πρέπει να τονιστεί στους πολίτες επαρκώς η σπουδαιότητα του ρόλου και της συνδρομής των δικηγόρων, τόσο κατά το στάδιο της κτηματογράφησης, – που ήδη δυστυχώς παρήλθε με διεκπεραίωση δηλώσεων από πρόσωπα χωρίς τις αναγκαίες νομικές γνώσεις, με ό,τι αυτό συνεπάγεται – όσο και κατά το στάδιο των αιτήσεων διόρθωσης, των ενστάσεων και του λειτουργούντος κτηματολογίου.
Ως αποκορύφωμα της απαξίωσης των νομικών στα πλαίσια της δημιουργίας και της λειτουργίας του κτηματολογίου, ήρθε η δυνατότητα πλέον νομικού ελέγχου πράξεων από προσωπικό των κτηματολογικών γραφείων που δεν είναι νομικοί και δεν έχουν νομικές γνώσεις και ακόμα χειρότερα η δυνατότητα τοποθέτησης ως προϊσταμένων κτηματολογικών γραφείων, προσώπων οι οποίοι δεν είναι νομικοί.
Στα πλαίσια των ανωτέρω αποφασίστηκε να πραγματοποιηθεί συνάντηση της Προέδρου του Δ.Σ.Η. τόσο με τον Φορέα του κτηματολογίου, όσο και με το αντίστοιχο Υπουργείο, ώστε να τεθούν τα παραπάνω θέματα. Επίσης θα μεταφερθεί το αίτημα της προϊσταμένης του Κ.Γ. Κρήτης για στελέχωση του γραφείου με περισσότερους έμμισθους νομικούς και για άμεση ανταπόκριση του Φορέα στα αιτήματα της Προϊσταμένης για υλικοτεχνικό εξοπλισμό (υπολογιστές, εκτυπωτές, toner κλπ), η οποία δεν υπάρχει έως σήμερα, παρ’ όλο που τα έσοδα που εισπράττονται από το Κ.Γ. Κρήτης και αποδίδονται εν συνεχεία στο Δημόσιο, για καταχώριση πράξεων, έκδοση πιστοποιητικών, κτηματολογικών φύλλων και αποσπασμάτων είναι ιδιαίτερα υψηλά.
4) Περαιτέρω, συζητήθηκαν με την προϊσταμένη του Κ.Γ. Κρήτης τα παρακάτω επιμέρους θέματα, προς επίλυση αυτών και προς ενημέρωση των συναδέλφων:
α. Η οίκοθεν διεκπεραίωση των προαναφερθέντων εκκρεμών πράξεων με την ένδειξη «καταχωρίζεται οριστική», του οποίου θέματος η προϊσταμένη μας διαβεβαίωσε ότι θα επιληφθεί.
β. Ζητήσαμε από την προϊσταμένη του Κ.Γ. Κρήτης να οριστεί κάποιο μέλος του προσωπικού ως υπεύθυνο επικοινωνίας με τους εισηγητές, ο οποίος θα αναλαμβάνει την υπηρεσιακή ενημέρωση των αιτούντων για τυπικές ελλείψεις στις δια ζώσης πράξεις, την συλλογή και ανάρτηση στην πλατφόρμα του εισηγητή των εγγράφων που αναζητούνται οίκοθεν κατά το νόμο σε αιτήσεις προδήλων, την ενημέρωση του Κ.Γ. για ανάγκη ευκρινούς σάρωσης πράξεων, την ενημέρωση της Προϊσταμένης του Κ.Γ. για την εκκρεμότητα προηγούμενων πράξεων και τον έλεγχο αυτών, την ενημέρωση προς τον εισηγητή, σε περίπτωση προδήλων που χρήζουν κοινοποίησης στο Ελληνικό Δημόσιο, για την εμπρόθεσμη κοινοποίηση και για την απάντηση του Ελληνικού Δημοσίου και ό,τι άλλο προκύψει που χρειάζεται επικοινωνία μεταξύ εισηγητή και Κ.Γ.
γ. Επίσης ενημερωθήκαμε από την προϊσταμένη του Κ.Γ. ότι όσον αφορά στις εκκρεμείς στο πρώην υποθηκοφυλακείο Ηρακλείου πράξεις βαρών, οι οποίες δεν έχουν καταχωρηθεί στα βιβλία υποθηκών, αυτές θα παραμείνουν στους τόμους όπου περιέχεται το σώμα των πράξεων, οι οποίοι και θα σαρωθούν και δεν θα μεταφερθούν στα βιβλία υποθηκών, το οποίο είναι και εύλογο, για την ασφάλεια της έρευνας, καθώς τα εν λόγω βιβλία έχουν ήδη σαρωθεί.
Β) Πέραν των θεμάτων που τέθηκαν στην Προϊσταμένη του Κ.Γ. Κρήτης, θα προγραμματιστεί συνάντηση της Προέδρου του Δ.Σ.Η. με τα αρμόδια πρόσωπα του Φορέα του Ελληνικού Κτηματολογίου και του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, προκειμένου να ζητηθεί η επίλυση των κάτωθι προβλημάτων και αιτημάτων:
1. Της ανάγκης πρόσληψης έμμισθου νομικού προσωπικού και αντιμετώπισης των υλικοτεχνικών ελλείψεων του Κ.Γ. Κρήτης, ως αναλύθηκε ανωτέρω.
2. Της επίλυσης των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η λειτουργία του μητρώου νομικών εισηγητών σε θέματα αμοιβής, χρέωσης στους εισηγητές κατ’ εξοχήν σύνθετων και πολύπλοκων πράξεων, μεγάλων καθυστερήσεων στην ανανέωση των κωδικών τους, καθυστέρησης από το χρόνο σύνταξης της εισήγησης από τον εισηγητή μέχρι την υπογραφή της πράξης από τον προϊστάμενο, η ο οποία υπογραφή είναι αναγκαία για την ολοκλήρωσή της πράξης και την τιμολόγηση της και άμεσης ενημέρωσης των εισηγητών για όλες τις νεότερες οδηγίες που εκδίδονται από την νομική διεύθυνση του κτηματολογίου.
3. Της θέσπισης δυνατότητας άμεσης επανεξέτασης πράξης από το Φορέα σε περίπτωση εσφαλμένης απόρριψης.
4. Της άμεσης και ακριβούς ενημέρωσης από το αρμόδιο Υπουργείο σχετικά με την πορεία του έργου σάρωσης και ψηφιοποίησης των αρχείων των τέως Υποθ/κειων Π.Ε. Ηρακλείου και τη λειτουργία της πλατφόρμας https://archive.ktimatologio.gr/, η οποία εμφανίζει σαφείς δυσλειτουργίες.
5. Των υπέρογκων εξόδων στα οποία υποβάλλονται οι εντολείς των δικηγόρων, προκειμένου να λάβουν τα αναγκαία για την προσκόμιση στον κτηματολογικό δικαστή, κτηματολογικά φύλλα από ΚΑΕΚ, ιδίως δρόμων. Στους ως άνω ΚΑΕΚ, λόγω της πληθώρας των σφαλμάτων που υπάρχουν στις πρώτες κτηματολογικές εγγραφές, εμφανίζεται σωρεία πράξεων που αφορούν σε διόρθωση κτηματολογικών εγγραφών (αγωγές, αιτήσεις γεωμετρικών μεταβολών, δικαστικές αποφάσεις), με αποτέλεσμα τα τέλη για την έκδοση των αντίστοιχων κτηματολογικών φύλλων να υπερβαίνουν ακόμα και το ποσό των 200 €. Κατά συνέπεια, θα ζητήσουμε, στις περιπτώσεις που τα κτηματολογικά φύλλα και αποσπάσματα απαιτούνται για διόρθωση εγγραφών να υπάρχει διαφορετική τιμολόγηση ή και έκδοση αυτών ατελώς, προκειμένου να μην αποκλείονται οι πολίτες από την έννομη προστασία, λόγω υπέρμετρου κόστους.
6. Της ανάγκης να είναι διαθέσιμες στην πλατφόρμα του κτηματολογίου για απομακρυσμένη έρευνα, οι εκκρεμείς πράξεις, οι οποίες έως τώρα δεν φαίνονται. Το παραπάνω καθίσταται αναγκαίο για την ασφάλεια των συναλλαγών, λόγω της πολύχρονης εκκρεμότητας μεγάλου αριθμού πράξεων και της πολύ δυσχερούς πρόσβασης σε αυτές στο χώρο του Κ.Γ. Κρήτης.
7. Της άμεσης απάντησης από τη νομική διεύθυνση κτηματολογίου σε ερωτήματα που θα υποβάλλουν οι δικηγορικοί σύλλογοι, τα οποία άπτονται γενικότερου ενδιαφέροντος. Συγκεκριμένα, ο Δ.Σ. Ηρακλείου σκοπεύει να υποβάλλει ερώτημα σχετικά με τις πράξεις αποδοχής κληρονομίας που συντάσσονται από δικηγόρους, προκειμένου να εκδοθεί ενιαία οδηγία από τη νομική διεύθυνση, ως προς τα παρακάτω ζητήματα που έχει παρατηρηθεί ότι αντιμετωπίζονται διαφορετικά μεταξύ των κτηματολογικών γραφείων ή δεν δίδεται απάντηση από τους προϊσταμένους:
Α) Αν είναι εφικτό να διορθωθεί συμβολαιογραφική πράξη αποδοχής κληρονομίας από διορθωτική πράξη αποδοχής κληρονομίας δικηγόρου και αντίστροφα.
Β) Με δεδομένο ότι στην πράξη αποδοχής κληρονομίας από δικηγόρο δεν ορίζονται στο νόμο τα προσαρτώμενα έγγραφα, να καταστεί σαφές ποια έγγραφα απαιτεί το κτηματολόγιο : α) να προσαρτώνται στην πράξη, β) να αναφέρονται στην πράξη και γ) να προσκομίζονται στο κτηματολόγιο.
Τα παραπάνω θα ζητηθούν εν όψει του ότι δεν υπάρχει σαφής νομοθετική ρύθμιση, ούτε σχετικές οδηγίες και επίσης οι πράξεις που υποβάλλονται στο Κ.Γ. Κρήτης τυγχάνουν νομικού ελέγχου από νομικούς και προϊσταμένους και άλλων κτηματολογικών γραφείων.
Σε όσα από τα ανωτέρω θέματα χρειαστεί η συνδρομή της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων, ο Δ.Σ.Η. θα τα θέσει αρμοδίως προς συζήτηση.
ΕΚ ΤΗΣ ΠΡΟΕΔΡΟΥ ΔΣΗ ΚΑΙ ΤΩΝ ΥΠΕΥΘΥΝΩΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟΥ